ساربوک

مشروح خبر

همه ما به یک اندازه دچار خواب آشفته شده ایم

به قلم: حسین باغ شیخی


 

هم‌پای عقل ایرانی، نفت ایرانی هم اهمیت داشته و موثر بوده است؛ طوری که این کتاب باید به زبان‌های دیگر هم ترجمه شود. داستان مصدق در خاطره نسل ما به «شاهنامه آزادی» تبدیل شده است. این ماجرا برای مردم ما نه صرفاً یک حادثه تاریخی که یک سرود آزادی است و سرود آزادی سر از قید زمان برمی کشد. چیزی را می سراید و چیزی را می ستاید که هنوز اتفاق نیفتاده، یا به تمام و کمال اتفاق نیفتاده است و آرزو می شود که در آینده اتفاق بیفتد. سرود آزادی حدیث و نشانی از گمشده خود در آن می جوید. قصه گذشته ای به بن بست رسیده که امید فرجی را برای آینده رقم می زند و بازگو کردن آن بهانه ای می شود برای بیان اشتیاقی شورانگیز که تحقق چیزی بسیار عزیز را در امروز و فردا آرزومند است ...
این داستان از روزی آغاز می‌شود که دولت برای پرداخت حقوق کارمندانش پول نداشت، در همین گیر و دار، انقلاب اکتبر به وقوع پیوست و پرداخت پول قزاق‌ها را انگلیس‌ها برعهده گرفتند و بعد هم کودتا شد در حالی که اگر قرارداد 1919 امضا می‌شد، کودتا رخ نمی‌داد و شاه هم بر سر کار نمی‌آمد. اساسا کودتا شد برای اینکه این قرارداد بسته شود و سعی کرد‌ه‌ام تمام مسائل پشت پرده این موضوع را در جلد سوم شرح دهم.
این کتاب در دو جلد با بیش از 1000 صفحه نگارش یافته است و نشان از تلاش قابل احترام محمد علی موحد دارد که با همتی در خور و تلاشی شایسته تقدیر انتشار یافته است. موحد تلاش کرده است تا زندگی مصدق را در جریان ملی شدن صنعت نفت بازگو کند. وی با نقد مصدق و اطرافیان وی و نقل حوادث و جریاناتی که در آن سال ها رخ داده است، پژوهشی ارزشمند را در اختیار خواننده علاقه مند قرار می دهد. کتاب نه به تمجید مصدق و یاران او پرداخته است و نه همچون متعصبان کم سواد به انکار تلاش های ارزشمند و منحصر به فرد مصدق دست زده است. بلکه با نگاهی انتقادی اندیشه ها، رفتار ها و تصمیم های مصدق را بازخوانی کرده است.

این کتاب شرح ملی شدن نفت، شرح تلاش های زیرکانه و افتخارآمیز مصدق، شرح کم لطفی های پاره ای از حامیان مصدق و هم شرح تعامل ها و تقابل های مراکز متکثر قدرت در آن زمان است. شرحی که نشان از یک پژوهش ارزشمند از دوره ای مهم از تاریخ ایران را دارد. شخصاً به عنوان کسی که «توسعه» سال‌های سال، دغدغه‌اش بوده است، بعد از خواندن این کتاب، حسرت خوردم که چرا از عوامل موثر در تغییر فرهنگ و هنر کشورم بی‌اطلاع بوده‌ام چون حقیقتاً تعبیر خواب آشفته، تعبیر مناسب و به جایی است و تاثیری که نفت در زندگی همه ما گذاشته، به همین اندازه آشفته و بزرگ بوده است؛ چه برای دارندگان این انرژی و چه برای مصرف‌کنندگان آن، چه برای کشورهای استعماری و چه برای کشورهای غیراستعماری، همه ما به یک اندازه دچار خواب آشفته شدیم. این کتاب می‌تواند راهنمایی باشد برای موضوعی که در جهان، منطقه و ایران تحول‌ساز بوده است. درباره این تحول‌سازی همین بس که پنج سال پیش از اینکه اتومبیل وارد ایران شود، نفت ایران به فروش می‌رسد و بعد از قراردادهای نفتی است که پای هواپیما به مملکت‌مان باز می‌شود. این کتاب از محصولات نشر کارنامه است و فورا در کانون توجه پژوهشگران قرار گرفت. «خواب آشفته نفت» دو جلدی است؛ چهار بخش و 20 فصل دارد و علاوه بر این ها، 5 پی نوشت، شناسنامه رجال، روزشمار ملی شدن صنعت نفت، فهرست نام ها و نمایه دارد که آن را به کتابی کامل بدل می کند. بی جهت نیست که خبرنگارانی که با نویسنده تماس می گیرند تا درباره داستان نفت با او به گفت و گو بنشینند، پاسخ می شنوند که «چیزی بیشتر از آن چه در کتاب گفته ام، ندارم.» 

مثل همیشه فروشگاه ساربوک، شعبه تلگرافخانه مامن مناسبی برای دریافت کتاب و تنفس در اتمسفر منزه فرهنگ و کتاب است. این دو کتاب را اینجا خرید کنید.

 



http://sarbook.ir/post

دیدگاه خود را بنویسید

جهت ارسال دیدگاه وارد شوید

درحال بارگذاری، لطفا کمی صبر کنید