ساربوک

مشروح خبر

نویسندگانی که روزنامه نگار بوده اند

به قلم: محبوبه قدیریان

در میان اهالی فرهنگ قلم جایگاه ویژه ای دارد و به عنوان یک شی عزیز و به مثابه یک سلاح در مقابل دشمن جهل و بیماری های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و ... به کار برده می شود. یکی از اقشاری که به قول معروف دستی بر قلم دارند روزنامه نگاران، خبرنگاران و اهالی رسانه هستند و گروهی دیگر هم نویسندگان. در این میان بسیارند کسانی که هم خبرنگار و روزنامه نگار و اهل رسانه بوده اند و هم نویسنده. خبرنگاری و روزنامه نگاری فرد را با مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و ...آشنا می کند و این مسائل می تواند به شیوه و قالبی دیگر نشان داده شود. نویسندگانی که روزنامه نگار بوده اند با شناخت بهتر و ملموس تری از موضوعات مختلف دست به قلم شده اند.

 گابریل گارسیا مارکز، آلبرکامو، ارنست همینگوی، جرج اورول، اوریانا فالاچی، محمد تقی بهار، احمد شاملو، جلال ال احمد و سید مرتضی آوینی از جمله چهره های نام آشنایی هستند که هم نویسنده و شاعر بوده اند و هم روزنامه نگار. در این نوشته تعدادی از این چهره های برجسته را به شما معرفی خواهیم کرد.

گابریل گارسیا مارکز یکی از نویسندگان بزرگ جهان و برنده جایزه نوبل و صاحب آثاری چون صدسال تنهایی، پاییز پدرسالار، عشق سالهای وبا و ... که در یکی از مصاحبه های خود حرفه واقعی اش را روزنامه نگاری عنوان کرده است ابتدا آثار خود را در نشریات و روزنامه ها منتشر می کرد.  او به عضویت گروه غیررسمی روزنامه‌نگاران و نویسندگان  هم در آمد و با فعالیت‌های گروهی و انتشار مطلب در روزنامه ها در اتفاقات سیاسی مهمی از جمله تبعید رئیس‌جمهور وقت ونزوئلا موثر بود. او خود سردبیر روزنامه ای به نام ونزوئلا گرافیکا هم بود.  کتاب زنده ام که روایت کنم  او  براى روزنامه نگارانی که این حرفه را به صورت یک دغدغه در زندگى خود مطرح کرده اند خواندنی است. لحن گزارش گونه این کتاب یکی از نکاتی است که خواننده را متوجه این نکته می سازد که با قلم یک نویسنده روزنامه نگار روبروست. مارکز حتی در عبارتی مشهور روزنامه نگاری را بهترین شغل جهان دانسته است. او در این اثر  ضمن روایت زندگی خود بیان می دارد که چگونه توانسته است از امکانات و فرصت های این حرفه برای نوشتن و خلق آثار ادبی بهره ببرد. همچنین گفتنی است که هرساله از سوی بنیاد روزنامه نگاری آمریکای لاتین یک جشنواره بین المللی روزنامه نگاری با عنوان گابریل گارسیا مارکز به یاد  او در پایتخت کلمبیا  برگزار می شود. این بنیاد توسط خود مارکز در سال 1994 به منظور ارتقای سطح روزنامه نگاری راه اندازی شد.

آلبر کامو نویسنده بزرگ، برنده جایزه نوبل ادبیات و خالق کتابهایی همچون بیگانه، کالیگولا و افسانه سیزیف که در آثار خود به مشکلات وجدان بشری در عصر حاضر می پرداخت، در روزنامه جبهه مردمی الجزایر کار می کرد. کامو به دلیل چشیدن طعم فقر به محرومان تعهدی همیشگی داشت و با نوشتن مقالاتی مستند و سرشار از همدردی در زمینه عدالت اجتماعی اثرگذار بود. همچنین مجموعه مقالاتی علیه استعمارگران نوشت و تعدادی از مقالات او در این روزنامه ها در کتابهای در گذر روزها و رویدادنگاری الجزایر چاپ شد. در دوران اشغال فرانسه به نهضت مقاومت ملحق شد و روزنامه نگاری مشهور شد.

سیدمرتضی آوینی که در جوانی تحول وجودی یافت و مستند روایت فتح درباره دوران دفاع مقدس او را به یاد داریم مدتی نویسنده و روزنامه نگار حوزه فرهنگ بود. کتاب هایی همچون آئینه جادو، رستاخیز جان، امام و حیات باطنی انسان و ... از آثار اوست. او بعد از روزنامه نگاری آرمان ها و دغدغه هایش را از طریق تلویزیون دنبال می کرد و مستندهای زیادی همچون روایت فتح، شهری در آسمان، حقیقت، هفت قصه از بلوچستان و ... از او برجای مانده است. آوینی می‌گوید «انگیزش درونی هنرمندانی که در واحد تلویزیونی جهاد سازندگی جمع آمده بودند، آن‌ها را به جبهه‌های دفاع مقدس می‌کشاند، نه وظایف و تعهدات اداری. روح کارمندی نمی‌توانست در این عرصه منشأ فعل و اثر باشد. گروه‌های فیلم‌برداری ما با همان انگیزه‌هایی که رزم‌آوران را به جبهه کشانده بود کار می‌کردند... این‌جا عرصه‌ای نبود که فقط پای تکنیک و یا هنر درمیان باشد.» می توان گفت همین جمله او درباره کار روزنامه نگاران و خبرنگاران و نویسندگان متعهد به اهداف بزرگ قلم نیز  صدق می کند.

احمد شاملو شاعر و نویسنده نیز روزنامه نگار بود و مقاله‌ها و مصاحبه‌های متعددی پیرامون تحلیل و آسیب‌شناسی انقلاب و مسایل روز سیاسی و اجتماعی در مجلات و روزنامه‌ها منتشر می کرد. سردبیری یا همکاری با هفته نامه فردوسی با مطالبی مانند پژوهشهای فرهنگ مردمی، کتاب هفته، خوشه، کتاب جمعه، سخن نو، خواندنی ها، روزنه و ... از جمله فعالیت های او بودند.

کارلو کلودی نویسنده پینوکیو از دیگر کسانی بود که پیش از نویسندگی برای کودکان و نوجوانان روزنامه نگاری می کرد. او در درگیری های ایتالیا مقالات انتقادی برای نشریه میوزیکال یکی از مهم ترین نشریات آن زمان ایتالیا می نوشت. او با نشریات گوناگونی همکاری می کرد و سپس خود نشریاتی را منتشر کرد. اما داستان پینوکیو باعث شد که او به عنوان یک نویسنده بزرگ در جهان شناخته شود.

ماریو بارگاس یوسا برنده جایزه ادبیات نوبل نیز  به خاطر دفاع از ارزش های انسانی به ویژه آزادی عنوان بهترین ستون نویس مطبوعات جایزه بین جهانی روزنامه نگاری در سال 2013   را کسب کرد. او برای نوشتن یک مقاله یا نقد مطبوعاتی، ساعت‌ها به تحقیق و کسب اطلاعات مشغول می‌شد. او نویسنده آثاری چون سوربز، مرگ در آند،  گفتگو در کاتدرال، سالهای سگی و ... است.

اوریانا فالاچی هم یکی از روزنامه نگاران و مصاحبه گران معروف در عرصه بین المللی در دوران معاصر بود که کتابهای شناخته شده ای هم از او برجای مانده است. مصاحبه با چهره هایی چون امام خمینی، یاسر عرفات، محمدرضا پهلوی، ایندیرا گاندی، معمر قذاقی، پابلو پیکاسو و ... او را معروف کرد. او در طی یکسال زندگی در ویتنام و مکزیک کتابی با عنوان زندگی جنگ و دیگر هیچ با موضوع پشت سنگر جنگ نوشت که برای او جوایز زیادی به همراه آورد. مجموعه مصاحبه های او با شخصیت های بزرگ سیاسی هم در کتابی با نام مصاحبه با تاریخ چاپ شد که به خاطر متنوع بودن و جسارت در مصاحبه او را به دنیا شناساند. کتابهای دیگری هم چون پنه لوپه به جنگ می رود، یک مرد، نامه به کودکی که هرگز زاده نشد و ... از او بر جای مانده است.

غسان کنفانی روزنامه نگار و نویسنده دیگری از  فلسطین بود که از اعضای رهبری جبهه مردمی برای آزادی فلسطین بود و در همین زمینه هم آثاری مکتوب از او برجای مانده است.  او در سال 1966 مقاله‌ای با عنوان «ادبیات مقاومت در فلسطین اشغالی 1966- 1948» نوشت که در آن از عبارت ادبیات مقاومت به عنوان دست به قلم شدن چهره های ادبی در مقابل دشمن بیگانه استفاده کرد و از آن به بعد این عبارت برای نویسندگان و آزادگان در سراسر جهان به مفهومی کلیدی تبدیل شد. مردانی در آفتاب، چه برایتان مانده؟، بازگشت به حیفا، قصه ها از جمله آثار اوست.

محمود درویش شاعر و نویسنده فلسطینی با بیش از سی دفتر شعر که بیشتر به مسئله فلسطین مربوط می‌شد در سال ۱۹۶۱  به عنوان روزنامه‌نگار فعالیتهایش را آغاز کرد و مدتی مسئولیت سردبیری روزنامه الاتحاد و سردبیری مجله ماهانه «شئون فلسطینیة» را بر عهده داشت. درویش همچنین به عنوان رئیس اتحادیه نویسندگان فلسطینی و بنیان‌گذار یکی از مهمترین فصلنامه‌های ادبی و مدرن جهان عرب به نام الکرمل و بعدها سردبیر ماهنامهٔ انجمن آزادی فلسطین  فعالیت می‌کرد. او بعدا به عضویت کمیته اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین درآمد. در سال ۱۹۸۸ اعلامیه استقلال مردم فلسطین را منتشر کرد.  برگ‌های زیتون، عاشقی از فلسطین، گنجشک‌ها در الجلیل می‌میرند، آنچه را می‌خواهم می‌بینم از جمله  مجموعه های شعری اوست.

محمد حسنین هیکل روزنامه‌نگار معاصر مصری که  سردبیر روزنامه الاهرام مصر بود نیز آثار بسیاری مانند دیداری دوباره با تاریخ نوشت که شرح دیدارهای او با هفت تن از شخصیت‌های تأثیرگذار قرن بیستم یعنی خوان کارلوس، آلبرت آینشتاین، جواهر لعل نهرو، یوری آندروپوف، محمدرضا پهلوی، ژنرال مونتگمری، راکفلر  است. گزارش های هیکل از نهضت ملی شدن صنعت نفت در ایران، تاثیر زیادی در مصر داشت و منجر به دستور جمال عبدالناصر برای ملی شدن کانال سوئز شد. او برای سال‌ها یکی از مهمترین و بانفوذترین تاریخ نگاران و مفسرین امور مصر و جهان عرب بود.

محمدتقی بهار روزنامه نگار و شاعر و نویسنده دیگری است که اولین آثار ادبی و سیاسی خود در روزنامه خراسان بدون امضا چاپ می کرد. او روزنامه نوبهار را نیز منتشر میکرد که ناشر افکار حزب دموکرات بود که بعد از مدتی تعطیل شد. پس از آن روزنامه تازه بهار را منتشر کرد که بازهم توسط وزیر خارجه تعطیل شد.



http://sarbook.ir/post

دیدگاه خود را بنویسید

جهت ارسال دیدگاه وارد شوید

درحال بارگذاری، لطفا کمی صبر کنید