ساربوک

مشروح خبر

کتابخانه فاطمه ها؛ چشمه ای جوشان در دل کویر

گفت و گو: محبوبه قدیریان

شاید شما نیز نام «کتابخانه فاطمه ها» را شنیده باشید. کتابخانه ای که توسط یک معلم علاقمند به حوزه فرهنگ و کتاب در سال 89 در یکی از روستاهای شهرستان کهنوج در استان کرمان به نام دهکهان راه اندازی شد و به اسم سه عضو اولیه آن که از قضا هر سه «فاطمه» نام داشتند کتابخانه فاطمه ها نامگذاری شد. کتابخانه فاطمه ها که به عنوان کوچکترین کتابخانه ایران شناخته می شود فعالیت های زیادی برای ترویج کتابخوانی در میان مردم این روستا و روستاها و مناطق دیگر انجام داده است و برای ما یادآور این نکته است که  اشتیاق و عزم راسخ می تواند بر هر مانعی همچون کمبود امکانات غلبه کند. این کتابخانه الهام بخش دیگران نیز بوده است و  پس از شناخته شدن این کتابخانه عاشقان دیگر فرهنگ در فاروج استان خراسان شمالی کتابخانه دیگری به نام یازده فاطمه راه اندازی  کردند. «فرزاد میرشکاری» موسس این کتابخانه معلم است و حرفهای بسیاری برای  آموختن دارد. او که با رویی خوش پیشنهاد گفتگوی ساربوک را پذیرفت البته نه با شعار و حرف بلکه با عزم و عمل خود می تواند بیاموزد که به جای شکایت از تاریکی خود شمعی بیفروزید:

آرزو داشتم معلم شوم.

موسس کتابخانه فاطمه ها در معرفی خود و ورود خود به دنیای فرهنگ و کتاب و اعتلای اندیشه و آگاهی چنین می گوید: من فرزاد میرشکاری متولد 1365 اهل روستای دهکهان واقع در شهرستان کهنوج از توابع جنوب استان کرمان هستم. بنده فرهنگی ام وبه طور رسمی از مهرماه 1388 به عنوان معلم آموزش و پرورش شهرستان کهنوج وارد مدارس روستایی شدم. از بچه گی و با خواندن سرگذشت نامه افراد و شخصیت های بزرگ ایران و جهان همواره دوست داشتم که فردی موفق و تاثیرگذار بر روی مردم جامعه ام باشم. به همین خاطر آرزو داشتم معلم شوم. معلمی توانمند و اثربخش که بتوانم دنیایی سرشار از آگاهی و آرامش و به دور از خشونت در سایه کتاب برای دانش آموزانم مهیا کنم.

میرشکاری از تشویق دانش آموزان خود به کتاب و کتابخوانی می گوید:  من دوست داشتم در کنار تدریس فعالیتی داشته باشم که بتوانم بیشتر در خدمت کودکان روستایی کشورم باشم. چراکه این کودکان به جز مدرسه هیچ مکان و پناهگاه فرهنگی یا آموزشی دیگری در روستا نداشتند. یادم هست در زنگ های تفریح و بیکاری با بچه ها در مورد کتاب و  خلاقیت و اهمیت آن گفت و گو می کردیم. بچه ها استقبال می کردند و به هرنحوی بود دوست داشتند خود را خلاق و نوآور نشان بدهند و زندگی تحصیلی خود در مدارس را به صورت متفاوت پیش ببرند.

جرقه راه اندازی یک کتابخانه با دیدن مغازه متروکه پدر و قفسه ای خاک خورده

انسان های خلاق و خوش بین از دل هر مشکل و مانعی فرصتی می بینند یا ایجاد می کنند. در شرایطی که همگان از کمبود امکانات برای انجام فعالیت های فرهنگی و اجتماعی در ایران سخن می گویند شنیدن قصه راه اندازی کتابخانه فاطمه ها جالب و الهام بخش است. او درباره نحوه تاسیس کتابخانه فاطمه ها چنین می گوید: «پایان خردادماه 1389، سال تحصیلی به پایان رسید و بچه ها را به انجام فعالیت های خلاق و مبتکرانه و همچنین مطالعه روزنامه در اوقات فراغت تابستان تشویق کردم. خودم نیز به دنبال انجام فعالیتی مبتکرانه برای خدمت فرهنگی بیشتر به کودکان و نوجوانان روستایم بودم. روز اول تابستان مغازه متروکه پدرم چشمم را پر کرد. این مغازه یک اتاق سه در چهار بود با دری حلبی زنگ زده و سقفی ساخته شده از چوب و شاخ و برگ درخت نخل. یک قفسه خاک خورده و نامرتب دراین مغازه باعث شد به فکر راه اندازی کتابخانه ای در روستا باشم. به همراه خواهر کوچکترم اتاق بهم ریخته را جارو و مرتب کردم و همه کتابهای غیر درسی ام که احساس میکردم برای مردم روستا مفید هستند رو جمع آوری کردم و به این اتاق انتقال دادم. به خواهرم گفتم به همسایه ها اعلام کند: کتابخانه راه اندازی کرده ایم و می توانند کتاب امانت بگیرند. عصر آن روز دختری 10 ساله به همراه برادر 3 ساله اش برای گرفتن کتاب به کتابخانه مراجعه کرد. اسم این دختر که اولین عضو کتابخانه مان به شمار می رفت، فاطمه بود.  روز بعد دو دختر 10 ساله دیگر عضو کتابخانه شدند و از قضا اسم آنها هم فاطمه بود. تقریبا تا سه ماه این کتابخانه به جز این سه دختر هیچ عضوی نداشت. و بدین ترتیب کوچکترین کتابخانه کشور تحت عنوان " کتابخانه فاطمه ها" فعالیت خود را شروع کرد.

 ساختمانی زیبا و مستحکم به مغازه متروکه کتابخانه فاطمه ها اضافه شد

میرشکاری در ادامه درباره گسترش کتابخانه فاطمه ها صحبت می کند که  اعضای آن به 300 نفر در روستا رسید و بعد هم فضای فیزیکی کتابخانه توسعه پیدا کرد و با حمایت مردم فرهنگ دوست کشور به صورت خودجوش ساختمانی زیبا و مستحکم به مساحت 50 مترمربع برای کتابخانه فاطمه ها ساخته شد و اعضای این کتابخانه که اکثرا کودکان و نوجوانان روستایی هستند در مکانی امن و مجهز به مطالعه کتب مورد علاقه مشغول شده اند. به گفته او در حال حاضر این کتابخانه بیش از 9000 جلد کتاب دارد.

راه اندازی کتابخانه های باز در مساجد برای افزایش تعداد فاطمه های روستا

یکی از دغدغه های فرهنگ دوستان ایفای نقش فعال و موثر مساجد در ترویج کتابخوانی میان مردم است. میرشکاری و کتابخانه فاطمه ها به مساجد روستایی  نیز برای ترویج کتابخوانی از طریق ظرفیت های فرهنگی و اجتماعی مساجد توجه داشته اند و با اهدای کتاب به برخی مساجد روستایی اقدام به راه اندازی کتابخانه های باز در این مساجد نموده اند.

جشنواره کتابخوانی مدارس روستایی، از دیگر میوه های کتابخانه فاطمه ها

کتابخانه فاطمه ها در ادامه گسترش فعالیت های خود به مدارس نیز توجه داشته است و ورود به مدارس روستایی برای ترویج کتابخوانی در بین دانش آموزان روستایی از دیگر فعالیتهای این کتابخانه بوده است.  میرشکاری در این زمینه می گوید: با همکاری اداره آموزش و پرورش شهرستان کهنوج طرحی در مدارس روستایی برگزارشد تحت عنوان " جشنواره کتابخوانی مدارس روستایی". تصویب این طرح در آموزش و پرورش گامی بلند جهت ترویج حرفه ای کتاب و کتابخوانی در بین کودکان و نوجوانان روستایی جنوب کرمان بود. به طوری که در دو دوره برگزاری این جشنواره در مدارس روستایی بیش از 1000 کتاب مفید توسط 600 دانش آموز در طول سال تحصیلی مطالعه و خلاصه برداری شد. این طرح در سال های آتی نیز با مشارکت بیشتر دانش اموزان اجرا خواهد شد.

یکی دیگر از مشکلات که در بحث ترویج کتابخوانی در اغلب شهرها و روستاها وجود دارد فرسوده بودن کتابخانه های مدارس است. کتابخانه فاطمه ها بخش اهدای کتاب به مدارس را نیز فعال کرده است. کتابخانه فاطمه ها تاکنون بیش از 3000 جلد کتاب به مدارس ابتدایی در روستاهای کهنوج اهدا کرده است.

علاوه بر اینها کتابخانه فاطمه ها یک پیش دبستانی  هم در روستا برای ترویج کتاب در بین کودکان از پایه و پیش از رفتن به مدرسه تاسیس کرده است! این پیش دبستانی  که " مادر" نام دارد از مهرماه 1394 فعالیت خود را آغاز کرده است و هدف اصلی تاسیس آن ترویج کتابخوانی با کودکان روستایی قبل از ورود به مدارس می باشد. رویکرد اصلی این پیش دبستانی آشنایی نونهالان با کتاب و اهمیت آن است.

 شرکت در جشنواره های ملی مرتبط با کتاب و کسب عنوان روستای دوستدار کتاب توسط روستای دهکهان، ثبت کانون فرهنگی و هنری فاطمه ها برای انجام پروژه های فرهنگی در حوزه کتاب به صورت قانونی و طبق مقررات، پروژه شبکه دوستدار کتاب روستایی و طرح کیسه کتاب، از دیگر اقدامات این معلم و کتابخانه است.

از غرفه کتابخانه فاطمه ها در نمایشگاه دیدن کنید

شرکت در دو دوره نمایشگاه بین المللی کتاب تهران برای معرفی کار خود و جمع آوری کتاب و همکاری با ناشران حامی مروجان کتابخوانی از دیگر فعالیتهای کتابخانه فاطمه ها بوده است. میرشکاری در این باره می گوید: شرکت در بیست و پنجمین و بیست و نهمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران از این نظر برای کتابخانه فاطمه ها تجربه ی بی نظیری بود که ضمن معرفی کتابخانه به بازدیدگنندگان از غرفه کتابخانه فاطمه ها، با بسیاری از افراد و نهادهای غیردولتی که ترویج کتابخوانی در سایر مناطق کشور را برعهده داشتند آشنا شدیم و با مدل کاری این عزیزان و تجربیاتشان آشنا شدیم. ضمن اینکه توانستیم با رایزنی با چند ناشر خوب نظیر افق، قطره، ماهی، قدیانی و کانون پرورش فکری تعدادی از کتاب های اهدایی این ناشران را سالانه به کتابخانه فاطمه ها اختصاص بدهیم. امسال نیز در نمایشگاه هستیم و میزبان هم میهنان عزیز در غرفه خودمان خواهیم بود. فاطمه ها در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه(20 و 21 اردیبهشت) در غرفه حضور دارند و کتابهای اهدایی به کتابخانه های روستایی جنوب نیز در این غرفه جمع آوری می شود.

 بله؛ چشمه زلال کتابخانه فاطمه ها همچنان می جوشد و روستای دهکهان را آباد می کند و شاخه ها و شعبات آن راهی روستاهای دیگر نیز شده است و  ندا سر می دهد: «خوشا به حالت ای روستایی...».



http://sarbook.ir/post

دیدگاه خود را بنویسید

جهت ارسال دیدگاه وارد شوید

درحال بارگذاری، لطفا کمی صبر کنید