ساربوک

نویسنده هفته

بهمن فرزانه
بهمن فرزانه

به قلم مریم عسگری

بهمن فرزانه، مترجم بزرگ و نویسنده برجسته ایرانی، در سال 1317 در تهران چشم به جهان گشود. تحصیلات خود را تا پایان دبیرستان در تهران گذراند و پس از آن برای ادامه تحصیل به ایتالیا سفر کرد. او در ایتالیا به سبب علاقهای که به هنر داشت تحصیل در رشتهی معماری را آغاز کرد، اما خیلی زود به این نتیجه رسید که این رشته مناسب او نیست. او پس از انصراف از این رشته به مدت چهار سال در مدرسهی مترجمی سازمان ملل و پس از آن دو سال در دانشکدهی ادبیات به تحصیل پرداخت. فرزانه در مدرسهی مترجمی، زبانهای انگلیسی، فرانسه و ایتالیایی را آموخت و در کنار آن ترجمهی همزمان را نیز را فراگرفت. در سالهای بعد نیز زبان اسپانیایی را آموخت، هرچند هیچ وقت مستقیم از این زبان ترجمه نکرد.

او از سال 1959 میلادی در ایتالیا ساکن بود و گاهی به ایران سفر میکرد. طی این سالها به تحصیل و ترجمه میپرداخت. وی یک سال نیز تئاتر، سینما و دیالوگنویسی خوانده است. مدتی نیز در ایتالیا با شرکتهای فیلمسازی همکاری کرده و تجربهی نوشتن یک نمایشنامه را در آن زمان دارد که در همان کشور به مرحلهی تولید رسیده است.

فرزانه در 26 سالگی نخستین کار ترجمهی خود را به انجام رساند و نمایشنامهی «پرندهی شیرین جوانی» اثر تنسی ویلیامز را به فارسی برگرداند. این کتاب توسط انتشارات علمی به چاپ و نشر رسید. او به جز ترجمهی آثار ویلیامز، چند ماهی نیز با او در ارتباط بوده و مکاتباتی داشته است که چنان که خود میگوید زمینه آشنایی او را با آثار چند نویسندهی آمریکایی فراهم کرده است.

بهمن فرزانه مترجمی پرکار و دقیق بود. او پس از سالها ترجمهی آثار نویسندگان بزرگ جهان، به نوشتن داستانهای خودش روی آورد و چند اثر از خود به جا گذاشت که رمان چرکنویس از آن جمله است. اما با وجود تسلطی که بر زبانهای انگلیسی، ایتالیایی، فرانسه و اسپانیایی داشت، هیچ وقت کتابی را از فارسی به زبان دیگری برنگرداند. او بر این باور بود که نویسندگان فارسی بومینویس هستند و آثار آنها را بدون توضیحات اضافه و پانویسهای متعدد نمیتوان ترجمه کرد.

بهمن فرزانه در بهار 1392 به ایران آمد و در بهمن ماه همان سال به سبب بیماری بستری شد. او مدتی با دیابت، عفونت ریه و ناراحتیهای تنفسی دست و پنجه نرم کرد و بیماری تا جایی پیش رفت که پزشکان ناچار یک پای او را از زانو قطع کردند. سرانجام نیز در هفدهم بهمن 1392 در هفتاد و پنج سالگی چشم از جهان فروبست.

  • آثار

بهمن فرزانه را با وجود ترجمههای بسیاری که در کارنامه دارد، بیش از هر چیز با ترجمهی آثار گابریل گارسیا مارکز میشناسند. نخستین ترجمهی او از آثار مارکز رمان «صدسال تنهایی» بود که برای همیشه با نام او گره خورد و پس از آن نیز هیچ ترجمهی دیگری از این کتاب نتوانست با آن رقابت کند. فرزانه «صدسال تنهایی» را از نسخهی ایتالیایی آن ترجمه کرده است که زیر نظر خود مارکز به ایتالیایی برگردانده شده بود. او سالها پس از آن رمان «عشق در زمان وبا» را نیز ترجمه کرده است.

فرزانه در انتخاب کتاب برای ترجمه سختگیر بود. همین انتخاب دقیق و ترجمهی رسا و روان از او مترجمی برجسته و متفاوت ساخت که نامش بر ترجمهی هر اثری در زبان فارسی اعتباری به آن میبخشد. او معتقد بود همهی آثار نویسندگان بزرگ، کتابهای خوبی به شمار نمیآیند و به همین سبب نیز آثاری را که نمیپسندید، حتی اگر متعلق به نویسندهای برجسته بود، ترجمه نمیکرد.

این مترجم پرکار، نویسندگان بسیاری از سراسر دنیا را به فارسیزبانان معرفی کرده است؛ آلبا دسس پدس، گراتزیا دلدا و گابریل گارسیا مارکز از آن جملهاند.

بهمن فرزانه با تجربهای که در زمینهی ادبیات داستانی داشت، پس از سالها بالاخره آثار خود را نیز خلق کرد. نوشتههای او با استقبال خوبی روبرو شد و بارها نیز تجدید چاپ شد.

برخی آثار به جا مانده از فرزانه در دو دستهی نوشتهها و ترجمهها به تفکیک در زیر آمده است.

  • تألیفات

در نیمه بسته(فیلمنامه) در ایتالیا تولید شده است؛

چرکنویس (رمان)، 1383؛

سوزنهای گمشده (مجموعه داستان)، 1384؛

از چاله به چاه، 1388؛

سرباز دل (رمان)، 2008.

  • ترجمه‌ها

صد سال تنهایی، گابریل گارسیا مارکز

در لب پرتگاه، گراتزیا کوزیما دلددا

کبوترها و بازها، گراتزیا کوزیما دلددا

عروسک فرنگی، آلبا دسس پدس

حریق در باغ زیتون، گراتزیا کوزیما دلددا

غربت، گراتزیا کوزیما دلددا

به نوبت، لوئیجی پیراندلو

چنین است، لوئیجی پیراندلو

سفر، لوئیجی پیراندلو

شش شخصیت در جستجوی نویسنده، لوئیجی پیراندلو

عذاب وجدان، آلبا دسس پدس

خاکستر، گراتزیا کوزیما دلددا

خانواده‌ای محترم، ایزابلا بوسی‌فدریگوتی

راز مرد گوشه‌گیر، گراتزیا کوزیما دلددا

چشم‌های سیمونه، گراتزیا کوزیما دلددا

وسوسه، گراتزیا کوزیما دلددا

تازه عروس، آلبا دسس پدس

یک دسته گل بنفشه، آلبا دسس پدس

درخت تلخ، آلبا دسس پدس

محبت، ادموندو دی آمیچس

راه خطا، گراتزیا کوزیما دلددا

رقص گردنبند، گراتزیا کوزیما دلددا

عشق در زمان وبا، گابریل گارسیا مارکز

داستانی مرموز، گابریل گارسیا مارکز

هیچ‌یک از آن‌ها بازنمی‌گردد، آلبا دسس پدس

عشق و جنایت در سیسیل، لوییچی کاپوآنا

عشق‌های بدون عشق، پیر آندلو

اژدها خانم و دیگر افسانه‌ها، مجموعه داستان از لوئیجی کاپوآنا

دوازده داستان سرگردان، گابریل گارسیا مارکز

یادداشتهای پنج ساله، گابریل گارسیا مارکز

دیر یا زود، آلبا دسس پدس

دفترچه ممنوع، آلبا دسس پدس

از طرف او، آلبا دسس پدس

داستان خانوادگی، واسکو پراتولینی

بیگناه، گابریل دانونزیو

طوطی، سوزانا تامارو

دل به من بسپار، سوزانا تامارو

توسری خور، گابریله دانونزیو

راز جنگل پیر، دینو بوتزاتی

تصویر بزرگ، دینو بوتزاتی

عاشق مترسک، فیلیس هستینگز

با عشقی بزرگ، آلبا دسس پدس

از اروپا و آمریکای لاتین، گابریل گارسیا مارکز

چشمهای سگ آبیرنگ، گابریل گارسیا مارکز

درباره سینما، گابریل گارسیا مارکز

نوشتههای کرانه، گابریل گارسیا مارکز

آنالنا و پسرها، گراتزیا کوزیما دلددا

یک مشت تمشک، اینیاتسیو سیلونه

روباه و گلهای کاملیا، اینیاتسیو سیلونه

گوسفند قربانی، دولد دال

خروج مرد بیوه، لوئیجی پیراندلو

استاد و مارگریتا، میخائیل بولگاکوف

پیچک، گراتزیا کوزیما دلددا

زندگینامه گابریل گارسیا مارکز ، جرالد مارتین

http://sarbook.ir/post

درحال بارگذاری، لطفا کمی صبر کنید