ساربوک

نویسنده هفته

نادر نادرپور
نادر نادرپور
  • به قلم: مریم عسگری

نادر نادرپور شاعر، نویسنده و مترجم معاصر ایرانی است که بیشتر به واسطهی غزلهایش شناخته شده است. نادرپور شانزدهم خرداد 1308 در تهران و در خانوادهای اهل هنر زاده شد. او فرزند تقیمیرزا از نوادگان نادرشاه افشار بود و به همین سبب در فضای ادبیات روزگار خود لقب «شازده» گرفته بود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسهی ایرانشهر در تهران گذراند و پس از آن برای ادامه تحصیل رهسپار فرانسه شد.

نادرپور در دانشگاه سوربن پاریس به تحصیل زبان و ادبیات فرانسه پرداخت و پس از اخذ لیسانس در سال 1331به تهران بازگشت. پس از بازگشت به ایران نخست در بخش خصوصی به کارهای دفتری پرداخت و پس از آن به عنوان کارشناس پیمانی در وزارت فرهنگ و هنر به کار مشغول شد. مدتی نیز سردبیری ماهنامههای «هنر و مردم» و «نقش و نگار» را به عهده داشت.

او با شعر زیبای «رقص اموات» که در نخستین مجموعه شعرش «چشمها و دستها» به چاپ رسید، قدم به دنیای شاعری گذاشت. در سالهای 1333 تا 1342 چهار مجموعه شعر منتشر کرد و در سال 1343 برای تکمیل مطالعات خود در زبان و ادبیات ایتالیایی به شهرهای پروجا و رم رفت و به تحصیل این زبان پرداخت. پس از آموختن زبان ایتالیایی دوباره به مدت سه سال به فرانسه رفت و از آنجا به ایران بازگشت.

نادرپور در کنار نویسندگان و شاعران نامدار هم دورهی خود در تأسیس کانون نویسندگان ایران در سال 1346 نقش داشت. پس از بازگشت به ایران نیز از سال 1351 تا 1357 سرپرستی گروه ادب امروز را در رادیو تلویزیون ملی ایران به عهده داشت. او برنامههایی دربارهی زندگی و آثار بزرگان ادبیات معاصر ایران ساخت که بخشی از آنها سندیت تاریخی یافت. این برنامهها نقش به سزایی در شناساندن ادبیات روز ایران و جهان به جامعه داشت. پس از انقلاب 57، در مرداد ماه 1359 از تهران به پاریس رفت و مدتی در این شهر اقامت گزید اما در بهار 1365 به دعوت بنیاد فرهنگ ایران در بوستون عازم آمریکا شد و تا پایان زندگی در همین کشور سکونت داشت. نادرپور در آمریکا به سخنرانی در برخی دانشگاهها از جمله هاروارد، یو سی ال ای و برکلی پرداخت و برخی برنامههای فرهنگی و ادبی خود را از طریق رادیو و تلویزیون یا تدریس ارائه کرد.

علاوه بر مجموعه شعرهایی که از نادرپور به چاپ رسیده است، وی برخی اشعار شاعران بزرگ فرانسه و ایتالیا را نیز به فارسی برگردانده است. ترجمههایی نیز از اشعار او به زبانهای انگلیسی، فرانسه و ایتالیایی به چاپ رسیده است.

نادرپور را میتوان در زمرهی شاعران نوپرداز به شمار آورد که شعرش به خوبی از قوت و قدرت احساس، توانگری تخیل، عظمت اندیشه و نیروی بیان برخوردار است. او بر این باور بود که شعر در درجهی اول باید از زیبایی شاعرانگی و عناصر زیباشناختی زبان برخوردار باشد و در عین حال معنا و محتوا را در کلامی زیبا به مخاطب عرضه کند. به واسطهی آشنایی که وی با زبانهای انگلیسی، فرانسه و ایتالیایی و ادبیات جهان داشت، شعر او از مرز بومیگرایی به سوی نگاهی جهانی در حرکت است. شاید او به همین سبب که در پی تحولی در شعر فارسی بود، گاه از سوی برخی شاعران هم دورهی خود مورد انتقاد قرار میگرفت؛ هرچند شعرهای بسیاری از شاعران معاصر را میتوان به نوعی وامدار نگاه نوگرای نادرپور دانست. شعرهای نادرپور مضامینی عاشقانه، اجتماعی و سیاسی دارند و با وجود نگاه دردمندی که در شعرهایش دارد، بارقههای امید نیز در آنها به چشم میخورد. شعرهای نادرپور سرشار است از تصویرگراییهای هوشمندانه که اندیشمندی اجتماعی و فلسفی شاعر را به تصویر میکشد.

نادر نادرپور سرانجام پس از 20 سال دوری از وطن در 29 بهمن ماه 1378 به سبب سکته قلبی در لسآنجلس چشم از جهان فروبست. پس از درگذشت او به همت همسرش ژاله بصیری بنیادی به نام نادرپور پایهگذاری شد که چاپ آثارش را برعهده دارد.

 

  • آثار:

مجموعه آثار به جا مانده از این شاعر برجسته را میتوان به دو دستهی مجموعههای شعر و ترجمهها دستهبندی کرد. علاوه بر آن، مجموعههایی از شعرهای او به زبانهای دیگر ترجمه شده است.

  • مجموعههای شعر:

چشمها و دستها، 1333؛

دختر جام، 1334؛

شعر زمان ما 10

شعر انگور، 1337؛

سرمه خورشید، 1339؛

برگزیده اشعار، 1349؛

گیاه و سنگ نه، آتش، 1350؛

در طلسم شعر

از آسمان تا ریسمان، 1357؛

شام بازپسین، 1357؛

صبح دروغین، 1361؛

مجموعه اشعار نادر نادرپور

خون و خاکستر، 1368؛

زمین و زمان، 1375؛

گفتگویی در تاریکی، چاپ نشده.

  • ترجمهها:

اشعار هوانس تومانیان، همراه با گ. خننس، ر. بن، ه‍. ا. سایه، ۱۳۴۸؛

هفت چهره از شاعران معاصر ایتالیا (همراه با جینالا بریولاکاروزو)، با همکاری بیژن اوشیدری و فرناندو کاروزو، ۱۳۵۳.

  • اشعار ترجمه شده به زبانهای دیگر:

صبح دروغین (False dawn)، به انگلیسی، توسط دکتر مایکل هیلمن؛

ترجمهای به زبان فرانسه با عنوان Iran, Poesie et Autres rubriques، توسط آلن لانس و شهرآشوب امیرشاهی؛

ترجمههایی به فرانسه، توسط پروفسور ژیلبر لازار؛

ترجمههایی به ایتالیایی توسط جینالا بریولا.

http://sarbook.ir/post

درحال بارگذاری، لطفا کمی صبر کنید