ساربوک

نویسنده هفته

هوشنگ مرادی کرمانی
هوشنگ مرادی کرمانی
  • به قلم: سید محمدرضا مسعودی علوی

هوشنگ مرادی کرمانی نگارنده معاصر ایرانی به خصوص در حوزه کودک و نوجوان است که شهرت وی بیشتر به دلیل آثاری است که در این زمینه به رشته تحریر درآورده است. از جمله این آثار می‌توان به قصه‌های مجید اشاره داشت که روایتگرماجرای زندگی پسری است که با مادربزرگ خود بی بی زندگی می‌کند. مهمان مامان عنوان اثری سینمایی بود که به سال 1389 با اقتباس از نوشته هوشنگ مرادی به کارگردانی داریوش مهرجویی یکی از موفق‌ترین آثار سینما در همان سال‌ها بود.

هوشنگ مرادی در 16 شهریور ماه سال 1323 در ده سیرچ از حوالی شهداد کرمان دیده به جهان گشود. مادرش در سال‌های جوانی فوت کرده بود و از آن‌جا که پدرش هم مبتلا به نوعی بیماری روانی بود، توانایی مراقبت از فرزندش را نداشت به همین دلیل تا پایان مقطع ابتدایی در دهی که زادگاهش به شمار می‌رفت به تحصیل پرداخت. عموی او که معلم ده بود مشوق اصلی هوشنگ به مطالعه به شمار می‌رفت. او پس از اتمام دوره مقدماتی ابتدایی در حالی که 12 سال بیشتر نداشت به کرمان رفت و مدت 3 سال را آنجا سپری کرد. در همین سنین بود که به پیشه سینما علاقه‌مند شد.

سال‌هایی را که نوجوانی دبیرستانی بود در یکی از شهرستان‌های کرمان پشت سر نهاد و سپس وارد دانشکده هنرهای دراماتیک در تهران شد. وی در همین ایام موفق به اخذ درجه کارشناسی در رشته زبان و ادب انگلیسی نیز گردید.

سال 1339 بود که در زادگاهش کار با رادیو محلی کرمان را شروع کرد و بعد از 8 سال نخستین اثر داستانی خود به نام «کوچه ما خوشبخت‌ها» را در مجله خوشه با سردبیری شاملو منتشر کرد. انتشار این داستان که با مایه‌های طنز نیز همراه بود نقطه آغاز و گسترش فعالیت مطبوعاتی وی به شمار می‌رفت.

دو سال بعد نخستین کتاب داستان هوشنگ مرادی کرمانی با نام «معصومه» که دربردارنده تعدادی داستان با مضامین متنوع و نیز کتاب بعدی به نام «من غزال ترسیده‌ای هستم» منتشر شدند.

در سال 1353 خالق «قصه‌های مجید» شد، همین داستان بود که جایزه مخصوص «کتاب برگزیده سال۱۳۶۴» را به خود تخصیص داد. با این وجود نخستین جایزه نقدی خویش را در حوزه نویسندگی به دلیل نگارش «بچه‌های قالیبافخانه» 5 سال قبل‌تر از قصه‌های مجید به سال 1359 از شورای کتاب کودک دریافت کرد. به دلیل نگارش همین اثر بود که جایزه جهانی اندرسن را به سال 1986 از آن خود کرد. او هم‌چنین جایزه «خوزه مارتینی» (نگارنده و قهرمان ملی آمریکای لاتین) را در کشور کاستاریکا کسب نمود.

بچه‌های قالیباف خانه روایت کودکانی است که به دلیل شرایط نامساعد خانواده‌ای که در آن متولد شده‌اند مجبور بودند در سال‌های کودکی به قالیبافخانه بروند و در سخت‌ترین موقعیت به کار بپردازند. کرمانی در ارتباط با نگارش این اثر اذعان داشته: «برای نوشتن این داستان ماه‌ها به کرمان رفتم و در کنار بافندگان قالی نشستم تا احساس آنها را به خوبی درک کنم».  فهم و احساس آن چیزی که نگاشته می‌شود از جمله ویژگی های حرفه‌ای مرادی است که در جای جای آثار وی به سهولت قادر به درک آن خواهیم بود.

غالب آثار داستانی او به زبان‌های اسپانیایی، هلندی، عربی، ارمنی و هندی ترجمه گردیده است. اما نخستین داستانی که از وی به زبان انگلیسی ترجمه گردیده است حکایت «سماور» از مجموعه «قصه‌های مجید» بود که برای یونیسف ارسال گردید. او عامیانه‌نویسی را از «صادق چوبک»، شاعرانه‌نویسی را از «ابراهیم گلستان»، موجز گویی را از «ارنست همینگوی» و «گلستان» سعدی، شعور عاطفی را از «صادق هدایت» و مایه‌های طنز را از «چخوف» و «دهخدا» از آن خود کرد؛ بهره‌گیری از ضرب‌المثل‌ها و آداب و سنن عامه، استفاده از لغات کوچه بازاری و ادغام نظم و نثر، از سایر مولفه‌های نوشته‌های هوشنگ مرادی کرمانی هستند که در آخرین نوشته‌هایش نظیر «ماه شب چهارده» و «نه تر و نه خشک» هم مشاهده می‌گردند.
 

  • جوایز و افتخارات

    جایزه جهانی اندرسن- سال ۱۹۸۶ میلادی

    جایزه کتاب سال ۱۹۹۴ کودکان و نوجوانان اتریش

    سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه در دوازدهمین جشنواره فیلم فجر (بهمن ۱۳۷۲)

    جایزه مهرگان ادب

    عنوان نویسنده برگزیده کشور کاستاریکا

    جایزه خوزه مارتینی (نویسنده و قهرمان ملی آمریکای لاتین)- سال ۱۹۹۵ میلادی
 

  • آثار

به طور کلی آثار هوشنگ مرادی کرمانی را می‌توان به 4 حوزه داستان، فیلمنامه، نمایشنامه، اقتباس سینمایی به شرح زیر تقسیم نمود:

داستان

    خمره

    آب‌انبار

    معصومه

    من غزال ترسیده‌ای هستم

    قصه‌های مجید (۱۳۵۸)

    بچه‌های قالیبافخانه (۱۳۵۹)

    نخل (۱۳۶۱)

    چکمه (۱۳۶۱)

    داستان آن خمره (۱۳۶۸)

    مشت بر پوست (۱۳۷۱)

    تنور (۱۳۷۳)

    پلوخورش

    مهمان مامان (۱۳۷۵)

    مربای شیرین (۱۳۷۷)

    لبخند انار (مجموعه داستان)

    مثل ماه شب چهارده

    نه تر و نه خشک

    شما که غریبه نیستید (خاطرات)

    نازبالش

    کبوتر توی کوزه

    هوشنگ دوم

    ته خیار
 

فیلمنامه

    کاکُلی

    تیک‌تاک

    کیسه برنج

    مهمان مامان
 

نمایشنامه‌ها

    کبوتر توی کوزه

    پهلوان و جراح

    مأموریت (تلویزیونی)
 

اقتباس سینمایی

    داستان صنوبر (بیگانه)، محصول افغانستان

    قصه‌های مجید (چهارده داستان) یازده فیلم تلویزیونی و سه فیلم سینمایی، کارگردان کیومرث پوراحمد

    خمره (فیلم) کارگردان: ابراهیم فروزش

    چکمه (فیلم) کارگردان: محمدعلی طالبی

    مهمان مامان (فیلم) کارگردان: داریوش مهرجویی

    تنور (فیلم) کارگردان: فرهنگ خاتمی

    مثل ماه شب چهارده، ۱۱ قسمت سریال تلویزیونی، یک فیلم سینمایی (کارگردان: محمدعلی طالبی)

http://sarbook.ir/post

درحال بارگذاری، لطفا کمی صبر کنید